سر بابی رابسون: سال های PSV

در سال 2009، پس از مرگ رابسون، گراهام کلی، دبیر لیگ فوتبال از سال 1978 تا 1989 و مدیر اجرایی اتحادیه فوتبال بین سال‌های 1989 تا 1998، در مصاحبه‌ای با گاردین به جزئیات وقایع آن زمان پرداخت. کلی به یاد می آورد که میلیچیپ “زبانش را با او فرار کرد و گفت که رابسون یا باید جام جهانی را می برد یا برود و بابی با نزدیک شدن به پی اس وی آیندهوون واکنش نشان داد.”

در ایتالیا، رابسون تنها دومین مربی پس از سر آلف رمزی در تاریخ جام جهانی شد که انگلیس را به نیمه نهایی بزرگترین تورنمنت فوتبال رساند و اولین مربی ای بود که این کار را در خاک خارجی انجام داد. این شاهکار تا زمانی که گرت ساوتگیت سه شیرها را تقریباً 30 سال بعد به روسیه نبرد، محقق نشد. عجیب است و با آن منطق انحرافی که اغلب هیئت های حاکمه فوتبال را تعریف می کند، پس از حمایت از رابسون در زمانی که او نتوانست به مسابقات قهرمانی اروپا راه پیدا کند، آنها خود را به گوشه ای رسانده بودند، به این معنی که خدمات او را بعد از بهترین عملکرد انگلیس در جام جهانی 24 سال از دست می دادند.

تصمیمات بی‌اعتبار اغلب به گردن سازمان‌هایی مانند اتحادیه فوتبال انگلیس انداخته می‌شود، اما به نظر می‌رسد که این نابخردانه‌ترین طغیان‌های نادرست باشد. رابسون در ضربات پنالتی انگلیس را به فینال جام جهانی رساند. تحت هر شرایط دیگری، حضور او در تیم ملی تضمین شده بود، اما وقتی میلیچیپ “زبانش را با او فرار کرد”، این فرصت در هوا ناپدید شد. با این حال، باخت انگلیس به سود پی اس وی آیندهوون کمک زیادی می کند. به اعتبار او، رابسون دیدگاه های خود را در مورد این موضوع تا حد زیادی برای خود نگه داشت و به سادگی به دنبال کار جایگزینی بود که به دلیل خطابه گویی میلیچیپ ضروری بود.

زمانی که خبر انتصاب او به باشگاه اردیویژه در آستانه بازی افتتاحیه جام جهانی منتشر شد، برخی از رسانه ها – یا خالی از واقعیت و یا بدون توجه ظاهری به آنها – شروع به خائن خواندن رابسون کردند و او را به خیانت به تیم ملی متهم کردند. رابسون یک مرد شریف، یک انگلیسی بسیار مغرور و یک وطن پرست بود. این تهمت او را بیش از حد پیش برد و منجر به شکایت موفقیت آمیز علیه روزنامه Dnes شد.

با موفقیت ایتالیا 90، سهام رابسون به عنوان سرمربی بسیار در اوج خود بود و هر شانسی وجود داشت که سرمربی سابق انگلیس بهترین شغل باشگاهی در انگلیس را داشته باشد. با این حال، با اجتناب از گزینه آسان، تصمیم گرفت با PSV وارد فوتبال باشگاهی قاره ای شود. در آن زمان، برخی از صاحب نظران تصویری از یک باشگاه پشت‌آب ترسیم کردند که نقش نیمه بازنشسته‌ای را برای یک مدیر خسته از آزمایش‌ها و مصیبت‌ها ارائه می‌کرد – و نه از خنجر زدن و دسیسه‌های سیاسی که در مدیریت انگلیس وجود دارد. با این حال، چنین توصیفاتی تنها عدم درک سطح فوتبال پس از عبور از کانال را توصیف می کند.

همچنین بخوانید: Invincibles vs The Invincibles – مجارستان مقابل اروگوئه در جام جهانی 1954

در مارس 1987، پس از 4 سال خدمت به عنوان دستیار هانس کرای، گاس هیدینک به سمت هدایت پی اس وی آیندهوون ارتقا یافت. این حرکت آغاز یک دوره سه ساله موفقیت برجسته، هم در داخل و هم در بالاترین سطح رقابت های قاره ای بود. علیرغم اینکه هیدینک با سه امتیاز عقب افتادن از آژاکس و تنها ده بازی باقی مانده از زمان منصوب شدنش، توانایی باشگاه را در انتصاب مرد مناسب در زمان مناسب با هدایت باشگاه به عنوان قهرمانی Eredivisie نشان داد و شش امتیاز با باشگاه آمستردام فاصله داشت. این آغاز یک ضیافت ظروف نقره بود.

در فصل بعد، هیدینک نه تنها یک قهرمانی در لیگ و جام KNVB انجام داد، بلکه PSV را به قله هایی مانند آژاکس و فاینورد رساند و پس از شکست بنفیکا در ضربات پنالتی در فینال در نکارستادیون اشتوتگارت، جام اروپا را به هلند بازگرداند. پس از کسب یک دوبل دیگر در فصل 1988-1989، یک قهرمانی صرف در جام KNVB در سال 1990 تقریباً مانند یک شکست به نظر می رسید. البته اینطور نبود، اما مرد هلندی تصمیم گرفت که زمان آن فرا رسیده است و سفری را در کلوپ های سراسر اروپا و فراتر از آن آغاز کرد و به فنرباغچه پیوست.

این حرکت PSV را با مشکل سختی روبرو کرد. پس از چنین دوره با شکوه موفقیت، انتخاب مدیر بعدی احتمالا سرنوشت دهه آینده را دیکته می کند. انتخاب مرد اشتباه و سقوط از صدر فوتبال اروپا پیامد اجتناب ناپذیر آن خواهد بود. با این حال، انتخاب درستی داشته باشید، و این احتمال وجود داشت که کشتی با حرکت هیدینک در حال تکان خوردن باشد، ثابت بماند و موفقیت حفظ شود.

موفقیت باشگاه هلندی در طول سال‌ها موضوع ثابتی دارد. به نظر می رسد نیاز به تیمی از بازیکنان با اراده قوی دارد که اغلب به جهات مختلف می کشند، اما توسط مربی با مهارت و توانایی افراد هدایت می شود تا هم بازیکنان را کنترل کند و هم خواسته های احساسی آنها را برای ایجاد یک جبهه متحد مهار کند. هیدینک توانایی خود را در انجام این کار نشان داده بود و در بابی رابسون، سلسله مراتب PSV یک بار دیگر توانایی خود را در انتخاب مرد مناسب برای این کار نشان دادند.

با این حال، اشتباه است که بگوییم انتقال به فوتبال هلند آرام بوده و موفقیت با کمی آسودگی به دست آمده است. هم به عنوان بازیکن و هم مربی، به رابسون آموزش داده شد که از اخلاق انگلیسی بازی و اینکه چگونه یک باشگاه باید ساختاری داشته باشد با مدیری که کنترلی روی بازیکنان اعمال می کند و این امر توسط تیم را می پذیرد، قدردانی کند. به همین دلیل است که آنچه او در ابتدا در آیندهوون یافت، یک «شوک فرهنگی» بود. رابسون علاوه بر این که بازیکنان هلندی به خاطر صریح بودن و عقیده بودن در مورد بیشتر چیزها شهرت داشتند، همچنین مجبور بود با رویکرد فردی به خصوص روماریو، ستاره برزیلی مهاجم، مبارزه کند.

این بازیکن آمریکایی جنوبی در سال 1988 توسط باشگاه خریداری شد و یک عنصر کلیدی در موفقیت تیم هیدینک بود – همانطور که او همچنان برای تیم رابسون خواهد بود. با این حال، این رابطه در بهترین حالت چالش برانگیز و در بدترین حالت مرزی غیرممکن بود. نه تنها به عزم پولادین برای پیشبرد مسائل در مواقع ضروری نیاز داشت، بلکه نیاز به همدلی برای درک اینکه چقدر باید به بازیکنی داده شود که عملکرد درخشانی را در زمین نشان داده است، داده شود. در یک مرحله، رابسون حتی برزیلی را به یک جلسه بحران فراخواند که توسط دستیارش فرانک آرنسن حمایت می شد تا روماریو را متقاعد کند که باید نگرش خود را نسبت به آموزش و به طور کلی اخلاق کاری تغییر دهد. این تاثیر کمی داشت، اما برای رابسون، غرامت زیادی از گل‌هایی که ستاره خطاکار او در زمین دریافت می‌کرد، جبران شد.

در دو سال حضور رابسون در این باشگاه، این برزیلی در 30 بازی در تمام رقابت‌ها در فصل 1990-1991 30 گل به ثمر رساند و با وجود مصدومیت در فصل بعد، همچنان میزان ضربه خود را حفظ کرد و 19 بار در 18 بازی به گل رسید. رابسون که به اندازه کافی باتجربه و زیرک بود که تفاوت بین زمان هایی که به اقتدار و همدلی نیاز است را بداند، مرد و اهدافش را به عنوان بسته ای پذیرفت که نمی توان آن را از هم جدا کرد. توانایی سرمربی برای خم شدن مانند چمن در باد، به جای سفت، صاف ماندن و خطر شکستن، سودهای بزرگی را در زمین درو کرده است.

همچنین بخوانید: جوزف ماسوپوست – کار طلایی و 100 ثانیه جاودانگی

یک داستان خاص در مورد زمان رابسون در PSV وجود دارد که اگر درست باشد، هم بینشی را در مورد رویکرد او به مردم بدون توجه به موقعیت آنها ارائه می دهد، هم تواضع و عدم غرور کامل مرد. یک روز در حالی که در راهروهای استادیوم فیلیپس قدم می زد، رابسون هنگام عبور با یک کارگر نسبتاً سطح پایین برخورد کرد. پس از رد و بدل شدن احوالپرسی معمولی، کارگر در مورد اینکه کفش های رابسون چقدر خوب بود، اظهار نظر کرد. داستان از این قرار است که بدون لحظه ای تردید، رابسون کفش ها را درآورد و به عنوان هدیه به کارگر داد. گفتن اینکه آیا حتی ظاهری از حقیقت در داستان وجود دارد یا نه، دشوار است، اما اگر وجود داشته باشد، نگاهی اجمالی به این می‌دهد که چگونه رابسون نه تنها ارزش کاری که داشت، بلکه افراد اطرافش را نیز درک می‌کرد. این کاملاً یک موقعیت “پیراهن را از پشتش درآور” نیست، اما مطمئناً در این سمت است.

رابسون در اولین فصل خود، PSV را به بالای درخت فوتبال هلند هدایت کرد و قهرمانی اردیویژه را در تفاضل گل به آژاکس رساند، با روماریو، بهترین گلزن مشترک لیگ، که در 25 بازی 25 گل به ثمر رساند. این برد PSV را به جام ملت های اروپا بازگرداند، اما این یک سفر کوتاه خواهد بود. بازی رفت آنها را در مقابل باشگاه بشیکتاش ترکیه قرار داد و تساوی 1-1 در جوی تب دار در ورزشگاه اینیونو استانبول، در حضور حدود 32000 هوادار خانگی این حزب، نتیجه قابل احترامی بود. با این حال، چند هفته بعد، زمانی که متین تکین در بازی برگشت تیم میهمان را پیش انداخت، اوضاع کاملاً متزلزل به نظر می رسید. تا اواسط مرحله اول طول کشید تا جرالد واننبورگ در مجموع امتیاز را به تساوی بکشاند تا اینکه Kalusha Bvalja برتری PSV را در نیمه دوم تضمین کند.

این چیزی جز شروعی دلگرم‌کننده برای کمپین بود و لحن را برای سفری ناامیدکننده کوتاه در اروپا تعیین کرد. تساوی بدون گل در خانه مقابل اندرلخت در دور بعد همیشه شبیه به انجام یک کار دشوار در بازی برگشت خارج از خانه برابر بروکسل بود و اینطور هم شد. گل زودهنگام مارک دگریز و یک گل دقایق پایانی از دنی بافین راه را بر روی امیدها برای صعود به مراحل بعدی مسابقات بستند. این سقوط آشکارا برای رابسون ناامیدکننده بود. با این حال، برای باشگاه، با خاطرات موفقیت هیدینک، صدای آژیر برای موارد مشابه، نقطه ضعفی در توانایی های مدیریتی رابسون و تردید در مورد آینده او در باشگاه بود.

فصل بعد، با وجود از دست دادن روماریو به دلیل مصدومیت، رابسون PSV را به یک قهرمانی دیگر در Eredivisie و یک ضربه دیگر به جایزه نهایی فوتبال باشگاهی اروپا رساند. با این حال، رابسون این شانس را پیدا نمی کند که باشگاه را به یک رقابت دیگر در جام ملت های اروپا ببرد. اگرچه مرد انگلیسی در چند فصل حضورش در این باشگاه دو عنوان قهرمانی لیگ را به دست آورد، اما گرسنگی وجود داشت – همانطور که اتفاق افتاد، شاید یک گرسنگی غیرمنطقی – برای بازپس گیری موفقیت قاره ای که تحت هدایت هیدینک به دست آمد. احساس این بود که رابسون به این امر ادامه نخواهد داد و به او اطلاع داده شد که در پایان فصل باشگاه را ترک خواهد کرد.

رابسون با وقار معمولی این تصمیم را پذیرفت و به اودیسه اروپایی خود ادامه داد و به باشگاه دیگری رفت – و یک طلسم دیگر از موفقیت در کشوری دیگر. او جای خود را به هانس وسترهوف داد که در فصل بعد قهرمان سوپرکاپ هلند شد، اما در مقایسه با دستاوردهای رابسون، این یک پیروزی ناچیز بود. وسترهوف فقط یک فصل دوام آورد و بعد از آن به عنوان آد دموس منتقل شد و سپس کیس ریجورز برای مدت کوتاهی و بدون موفقیت بر صندلی مدیریت نشست.

هیئت مدیره PSV سعی کرد کسی را جایگزین رابسون کند که بتواند موفقیت قاره ای را به باشگاه بازگرداند. متأسفانه، توانایی آنها در انتخاب مرد مناسب برای این کار، آنها را شکست داده بود. حتی افتخارات ملی که تحت رهبری هیدینک و سپس رابسون به یک عنصر اصلی تبدیل شده بودند، از باشگاه دور شدند. چهار سال و چهار مدیر مختلف طول می‌کشد تا قهرمانی Eredivisie به Philips Stadion تحت مدیریت دیک ادووکات بازگردد. همانطور که در مورد انگلستان، که در دوران گراهام تیلور پس از نشان دادن رابسون به سمت درب خروج، دچار یک دوره افول شد، PSV همان درس سخت را آموخت که حذف بابی رابسون هوشمندانه‌ترین حرکت نبود.

این تصمیمی بود که باشگاه به وضوح از آن پشیمان شد و در ژوئیه 1998، پس از موفقیت در پرتغال و اسپانیا، رابسون با قراردادی کوتاه مدت به جای ادووکات که به اسکاتلند و گلاسکو رنجرز نقل مکان کرده بود، دعوت شد. یک فصل به سختی برای رابسون کافی بود تا بتواند موفقیتی را که به دست آورده بود دوباره به دست آورد، اما او همچنان با سوپرکاپ هلند که اکنون به یوهان کرایف شیلد تغییر نام داده، نقره‌ای را به خانه آورد و همچنین جواز حضور در لیگ قهرمانان را تضمین کرد.

اگر از او دعوت می شد در آیندهوون می ماند؟ گفتنش سخت است، اما با فرصتی که برای تصاحب باشگاه زادگاهش، نیوکاسل یونایتد به دست آمد، فریب بازگشت به خانه همیشه غیر قابل مقاومت بود.