اسشش بار برنده جام اروپا؛ برنده سه بار جام یوفا؛ باشگاهی مترادف با شکوه قاره‌ای و شب‌های معروف زیر نورافکن: وقتی نوبت به رقابت‌ها و تجربیات اروپایی می‌رسد، می‌توان گفت که لیورپول آنجا بوده، این کار را انجام داده و پیراهن‌های زیادی خریده است. کمتر تیمی در این قاره سابقه دارد. شب های دیوانه در استانبول، غرش های رعد آلود علیه سنت اتین و ناامیدی هیزل.
اما هر سفری با اولین قدم نامشخص شروع می شود. و برای لیورپول، آن سفر اولیه به سوی ناشناخته بزرگ در تابستان 1964 آغاز شد. با شروع طوفان Fab Four جهان توسط Beatlemania، ملت درگیر شد. شور و شوق بسیار زیاد بود، سینماها شاهد اکران فیلم A Hard’s Night همراه با فریاد زدن نوجوانان بودند، در حالی که بازگشت بیتلز به زادگاهش شاهد 300 زخمی بود در حالی که حدود 150000 نفر سعی کردند شخصاً بت های آنها را ببینند. لیورپول به مرکز بریتانیا تبدیل شد و لندن را به یک نقش ثانویه تنزل داد – حداقل تا زمانی که دهه شصت Swinging کامل شکوفا شد.
و در حالی که لیورپول بر صحنه پاپ تسلط داشت، آنها بر دنیای فوتبال نیز مسلط بودند. بیل شنکلی لیورپول را در سال 1962 به قهرمانی دسته دوم رساند و قرمزها را دوباره به کانون توجه بازگرداند. به طور باورنکردنی، تنها دو فصل بعد، لیورپول برای اولین بار از سال 1947، با گل های راجر هانت، ایان سنت جان و آلف آروسمیت، که در آن فصل 92 گل به ثمر رساندند، قهرمان انگلیس شد.
آن قهرمانی با اولین ورود لیورپول به صحنه اروپا پاداش داده شد – یک مقام در جام اروپا در برابر نخبگان این قاره. این رقابتی بود که در آن زمان هنوز فقط بین قهرمانان لیگ رقابت می شد، یک ناک اوت مستقیم از ابتدا. بدون گروه، بدون بذر.
اکنون تقریبا غیرممکن است تصور کنیم که لیورپول به عنوان یک مقدار ناشناخته به رقابت های اروپایی نگاه می کند، اما باید به خاطر داشت که تا زمانی که شنکلی در سال 1964 این عنوان را به دست آورد، لیورپول در افسردگی بود.
گریزهای اولیه بریتانیا در اروپا توسط افرادی مانند وولوز، منچستریونایتد، داندی و هیبز رهبری شد. در حالی که آن باشگاه ها از بارسلونا، مادرید و میلان بازدید می کردند، لیورپول در دسته دوم غرق شده بود و به کلانشهرهای کمتر پر زرق و برق اسکانتورپ، پلیموث و روترهام سفر می کرد. اما همه چیز در عرض سه فصل تغییر کرد و لیورپول حالا در کنار غول های اروپا بازی می کرد.
رقابت با یک دور مقدماتی آغاز شد، اگرچه در عمل یک دور کامل بود و فقط برندگان فصل قبل، اینترناسیونال، خداحافظی کردند. با توجه به قرعه کشی و عدم حضور، لیورپول از نظر تئوری می تواند هر کسی، از جمله رئال مادرید یا بنفیکا را جذب کند – یک دستور العمل بالقوه برای یک ماجراجویی کوتاه مدت.
اما آنها موفق شدند از پسران بزرگ دوری کنند و در عوض اولین سفر اروپایی خود را با سفر به ایسلند آغاز کردند که KR قهرمان آن بود.
در آن فصل، KR اولین تیم ایسلندی بود که وارد جام ملت‌های اروپا شد، بنابراین سفر به جزیره آنها در آن روزها غیرعادی بود. و چه سفری بود احتمالا اکنون پروازهای مستقیم از لیورپول به ایسلند وجود دارد، اما در آن روزها کمی پیچیده تر بود. با خروج از لیورپول، تیم ابتدا باید به منچستر سفر می کرد، سپس از منچستر به لندن، سپس از لندن به پرستویک و در نهایت از آنجا به ریکیاویک پرواز می کرد.
تحسین برانگیزتر اینکه برخی از هواداران لیورپول در واقع خودشان این سفر را انجام دادند. برای بسیاری، از آنجایی که لیورپول هرگز به اروپا نرفته است، این می تواند اولین سفر آنها به خارج از انگلیس باشد. همانطور که یکی از طرفداران در آن زمان گفت: “ما فکر می کردیم همه آنها اسکیموها هستند” قبل از اینکه متوجه شویم آنها دقیقاً مانند لاجوردی هستند شگفت زده شویم. زمان های مختلف، در واقع.
آیرشایر همچنین زادگاه شنکلی بود، بنابراین او نمی‌توانست در مقابل نشان دادن منطقه به پسرانش قبل از پرواز به ایسلند مقاومت کند. شنکس پر از غرور، اتوبوسی را استخدام کرد تا تیم را برای دیدن… کمپ تعطیلات باتلین ببرد. بعد از اینکه با افتخار به رهبر کمپ گفت که آنها باشگاه لیورپول هستند، در راه رفتن به ایسلند، آقا با کمک به آنها گفت: “من فکر می کنم شما راه را اشتباه می روید قربان.”
و به این ترتیب، در 17 آگوست 1964، لیورپول اولین حضور خود را در مسابقات اروپایی در چمن سبز رژاویک در حضور 10000 شاهد انجام داد. اعصاب شب باز و نداشتن تجربه روی آنها تأثیر گذاشت. در نیمه اول، لیورپول در وقت استراحت یک برتری باریک 1-0 داشت. اما پس از آن سطح آمادگی جسمانی و تجربه شروع شد و دو گل والاس و هانت باعث شد که آنها با نتیجه 5-0 برنده شوند.
یک ماه بعد، ایسلندی ها سفر طولانی را به آنفیلد انجام دادند و متأسفانه برای آنها، یک بازی دیگر داشتند، این بار با نتیجه 6-1 شکست خوردند، و ایان سنت جان یک دوبنده را به ثمر رساند. این رقابت ها قبلاً به 16 تیم کاهش یافته بود و قرعه کشی دور اول انتظار می رفت.
لیورپول این بار به این تساوی ساده نمی رسد. سرنوشت آنها را مقابل اندرلخت قهرمان بلژیک انداخت. این تیمی بود که چهار عنوان بعدی لیگ دسته اول بلژیک را نیز به دست آورد – رشته ای که هنوز یک رکورد ملی است.
این تیم تحت رهبری پل ون هیمست افسانه ای بود که در 16 فصل در 457 بازی 233 گل برای این باشگاه به ثمر رساند. این تیم آنقدر خوب بود که وقتی بلژیک در سال 1964 با هلند بازی کرد، ده بازیکن اندرلخت در ترکیب اصلی حضور داشتند. تنها بازیکن غیر شروع کننده اندرلخت، دروازه بان، گای دهاسه از استاندارد لیژ بود، اما در طول بازی با ژان ماری تراپنیرز، که البته بازیکن اندرلخت بود، جایگزین شد. لیورپول هیچ کاری نداشت.
قبل از بازی، شنکلی تصمیم گرفت نام تیمش را تغییر دهد. به‌طور سنتی، لیورپول با پیراهن‌های قرمز و شورت سفید بازی می‌کرد، اما سرمربی تصمیم گرفت که بازی با لباس تمام قرمز باعث می‌شود بازیکنان بزرگ‌تر و ترسناک‌تر به نظر برسند – و به این ترتیب تیم افسانه‌ای که امروز می‌شناسیم و دوستش داریم متولد شد. شنکلی همچنین از تهدید ون هیمست آگاه بود و تصمیم گرفت یک مدافع جوان سرسخت به نام تامی اسمیت را علیه او پرتاب کند.
و همینطور به آنفیلد برای بازی رفت در 25 نوامبر. در حالی که بازیکنان برای ترک رختکن آماده می شدند، شنکلی آخرین توصیه خود را به آنها داد: “درست است بچه ها. امشب چیزی برای شکست دادن وجود ندارد، آنها کاملاً مزخرف هستند.”
90 دقیقه بعد لیورپول با گل های سنت جان، هانت و رون یتس بلژیکی ها را 3-0 برد. صحبت های شنکلی در مورد ورود مجدد قرمزها به رختکن واضح بود: “تبریک می گویم، شما به تازگی یکی از بهترین تیم های اروپا را شکست دادید.”
پیروزی 1-0 دیگر در بروکسل، لیورپول را با چهار برد از چهار برد به مرحله یک چهارم نهایی رساند. ظاهراً آنها شروع به گرفتن این موضوع اروپایی کرده اند. اما اکنون یک سقوط بزرگ رخ داده و رقابت به بازیکنان اصلی از جمله مثلث همیشه خطرناک رئال مادرید، بنفیکا و اینتر رسیده است. امید این است که در دور بعد از یکی از آنها اجتناب کنیم.
با شانس، رئال مادرید بنفیکا را مساوی کرد، یعنی یکی از این قدرت ها در این مرحله حذف خواهد شد. اینتر با رنجرز قهرمان اسکاتلند به تساوی رسید و لیورپول را ترک کرد تا به مصاف کولن قهرمان آلمان برود. این سخت ترین قرعه کشی نبود، اما آسان ترین هم نبود.
کلن با تبدیل شدن به اولین قهرمانی بوندسلیگا در تاریخ 1963 به جام ملت‌های اروپا راه پیدا کرده بود. 180 دقیقه فوتبال و هیچ گلی برای آن نمایش داده نشد. سپس مرحله بعدی پلی آف در یک سایت بی طرف بود.
و به این ترتیب، در 25 مارس 1965، هواداران لیورپول و کلن در دی کویپ فاینورد برای بازی تعیین کننده دیدار کردند. قرمزها با ضربه زدن سنت جان از فاصله نزدیک در دقیقه 20 و پس از آن دومین ضربه راجر هانت در دقیقه 37 شروع کردند. ظاهراً نوار قرمز تماماً تأثیر مطلوب را داشت.
اما کلن یک دقیقه بعد با ضربه سر کارل هاینز تیلن به بازی برگشت، به این معنی که قرمزها با نتیجه 2-1 به نیمه اول رفتند. کمی پس از شروع بازی، آلمانی‌ها دوباره به گل رسیدند، این بار از طریق هانس لوهر، تا کار را به تساوی بکشانند – و اینگونه بود که بازی تا سوت پایان بازی ادامه داشت.
پس چگونه تصمیم می گیرید که در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت های اروپا در مرحله پلی آف مساوی باشد؟ در آن زمان از ضربات پنالتی استفاده نمی شد و بنابراین به آزمون نهایی مهارت ها و خونسردی فوتبال رسید – پرتاب سکه. فکر کردن در حال حاضر غیر قابل باور است، اما بله، یک بازی حساس جام ملت های اروپا با پرتاب یک سکه تعیین می شود. در وسط میدان. تلویزیون
کاپیتان ران یتس و هانس استورم به میدان آمدند. زیر نورافکن، ییتس اتفاقات را به طرز شگفت انگیزی به یاد می آورد: “فکر کردم، سریع بیا داخل، من یک داور دم دار خواهم داشت. و قبل از اینکه بخواهد، به سمت – دم های لیورپول، سرهای کلن رفت. او بالا رفت و سقوط کرد و من باورم نمی شد، از یک طرف گیر کرد. تا اینجای کار ما سعی می کردیم دم را بیشتر بزنیم. شلیک هایی نسبت به من
بیش از 48000 هوادار نفس خود را حبس کردند و منتظر سیگنال بودند – و سپس بازیکنان لیورپول از خوشحالی پریدند. قرمزها به لطف یتس و تیلز به تازگی به نیمه نهایی جام ملت های اروپا رسیده بودند.
شنکلی برای تسلیت به نیمکت کلن رفت و گفت راهی برای تصمیم گیری در چنین بازی سخت و یکنواختی وجود ندارد. و به این ترتیب، لیورپول در اولین ادیسه قاره‌ای خود، خود را در نیمه نهایی جام ملت‌های اروپا یافت.
اینتر، قهرمان دو دوره بنفیکا و ETO Györ، تیم مجارستانی که به تازگی برای اولین بار قهرمان لیگ شده بود، به آنها ملحق خواهند شد. شاید به امید گور، لیورپول در عوض مقابل اینتر قرار گرفت. اگر قرمزها امیدوار بودند در میلان به فینال برسند، نیاز به پیروزی داشتند از هلنیو هررا مردان
این کار چقدر دلهره آور خواهد بود؟ باشه ایل گرانده اینترآن‌طور که بعداً برای قدردانی از توانایی‌شان نام برده شد، سال قبل جام اروپا را بالای سر بردند و رئال مادرید غالب را 3-1 شکست دادند. آنها توسط شاید محترم ترین مربی در جهان، هررا، مدیریت می شدند که با استفاده از مدافع پنجم، لیبرو، فولاد را اضافه کرده بود تا کاتناچو را به یک شکل هنری ارتقا دهد.
تیم کیفیتی را به نمایش گذاشت: Sarti، Burgnich، فاکتی، دوستان، کورسو، مازولا، سوارز و ژایر. آنها در راه بازپس گیری اسکودتو بودند، زیرا میلان را 5-2 شکست دادند. این قطعاً دیگر اسکانتورپ نبود.
با این حال، قبل از آن سفر، لیورپول یک فینال جام حذفی را داشت که باید با آن مبارزه کند دان ریوی لیدز. جواهر تاج فصل انگلیس باعث شد لیورپول پس از پیروزی 2-1 جام را بالای سر برد و تمام گل ها در وقت اضافه به ثمر رسید. جشن‌های وحشیانه‌ای در مرسی‌ساید برگزار شد و جام در مقابل حدود 250000 نفر در حال خواندن آهنگ‌های بیتلز رژه رفت. برای اولین بار در تاریخ آنها جام در سالن های آنفیلد بود.
تنها سه روز بعد، لیورپول با بازیکنانی که هنوز از فینال وقت اضافه در زمین بزرگ ومبلی رنج می برند و برخی از خماری های طولانی مدت، از اینتر استقبال کرد. انتظارها تب و تاب بود، با زمین بازی در ساعت 5:30 بعد از ظهر برای شروع یک شب. به طور رسمی، 54000 هوادار آنفیلد را پر کرده بودند، اما احتمالاً تعداد آنها بیشتر بود.
اگر این به اندازه کافی برای اینتر شرم آور نبود، پس شنکلی دوباره بازی های ذهنی خود را شروع کرد. آیا اگر جام حذفی درست قبل از شروع بازی دوباره در زمین راه برود، ایده خوبی نیست؟ و این کار را انجام داد و هواداران لیورپول را در حالت خلسه خالص قرار داد و صدا را به میزان قابل توجهی افزایش داد. وقت آن رسیده بود که لیورپول واقعاً ببیند که چگونه مقابل اینتر بزرگ قرار می گیرد.
در مصاحبه بعدی، یان سنت جان بازی را به عنوان “شب شب ها” توصیف کرد. اگرچه هیچ کس در آن زمان نمی دانست که آنفیلد در آینده چند شب بزرگ اروپایی برگزار می کند، اما این شب همچنان با بهترین ها در آنجا قرار می گیرد.
پس از تنها سه دقیقه، ارسال کالاگان به زیبایی توسط هانت به گل تبدیل شد. مازولا کمی بعد به اینتر پاسخ داد، اما بعد از آن همه چیز لیورپول بود. بعد از 33 دقیقه، یک ترکیب معمولی دوست داشتنی از یک ضربه ایستگاهی باعث شد که کالاگان آن را به ثمر برساند، سپس زمانی که ضربه ایستگاهی گرفته شد، ادامه پیدا کرد تا قبل از وارد شدن به کرنر، آن را به گام بازگرداند. مستقیم از زمین تمرین بود. در این مرحله، آنفیلد یک دیگ سر و صدا بود، زیرا لیورپول همچنان به جلو می رفت. اینتر شوکه شده در نیمه دوم به رختکن رفت تا نفس خود را تازه کند.
بعد از 74 دقیقه ضربه هانت توسط سارتی مستقیماً در مسیر St John’s دفع شد که با سپاسگزاری گل را دریافت کرد. این کار در مرسی ساید انجام شد. لیورپول مقابل آث میلان با دو گل برتری داشت و این بدان معنا بود که پادشاهان کاتناچیو باید از پوسته خود بیرون بیایند. تا به امروز، بسیاری از هواداران قدیمی لیورپول همچنان سوگند یاد می کنند که آن شب در آنفیلد بهترین عملکرد تیم و جوی ترین شب باشگاه بود.
به طرز شومی، مطبوعات ایتالیایی به لیورپول هشدار دادند که “هرگز اجازه نخواهید داشت برنده شوید”. به محض اینکه تیم به پایگاه خود در دریاچه کومو رسید، دعواها شروع شد. زنگ‌های کلیسا و آوازخوانان محلی تضمین می‌کردند که خواب یک امر تجملی باشد. و این قبل از رویارویی قرمزها با 76000 نفر در سن سیرو بود. این مسابقه به یک داور سرسخت و شجاع نیاز داشت – و مردی که برای این شب بزرگ انتخاب شد، خوزه ماریا اورتیز دی مندبیل از اسپانیا بود.
پس از 8 دقیقه، اینتر در خارج از محوطه جریمه صاحب یک ضربه ایستگاهی شد که بازیکنان لیورپول معتقد بودند که اورتیز آن را غیرمستقیم اعلام کرده است. داور قبل از اینکه دیوار لیورپول را در فاصله 20 یاردی از ضربه ایستگاهی به عقب براند، با اغراق‌آمیزترین و درازترین گام‌هایی که تا به حال دیده‌اید، از خط ده یاردی دیوار عبور کرد. کورسو سپس یک شوت فوق‌العاده به گوشه دروازه زد – مستقیم. یک گل دریافت شد و اینتر همان شروعی را داشت که نیاز داشت.
فقط دو دقیقه بعد اوضاع از بد به بدتر شد. اینتر پیش است خواکین پیرو یک توپ بلند را تعقیب کرد، اما تامی لارنس دروازه بان لیورپول هوشیار بود و اول به آن رسید. لارنس از جهش توپ در حین حرکت به سمت بالا اطلاعی نداشت پیرو پشت سر او وارد شد که در ریباند توپ را دزدید و آن را به دروازه خالی برد.
این حرکت نشان دهنده چیزی است که معمولاً به عنوان “رفتار غیر جنتلمنانه” در نظر گرفته می شود پیرو آمدن از یک کمین، هر چند باید اعتراف کنم که به اندازه کافی دزدی به نظرم می رسید. بازیکنان لیورپول به شدت اعتراض کردند، اما فایده ای نداشت: اورتیز او را رها کرد. برتری دو گل لیورپول در عرض ده دقیقه از بین رفت.
سومین گل اینتر از فاستی با شکوه در دقیقه 62 باعث شد رویای لیورپول در نهایت نادیده گرفته شود، اگرچه سنت جان یک گل را به دلیل خطای ناشناخته مردود اعلام کرد. این بازی با نتیجه 3-0 به پایان رسید و اینتر در ورزشگاه خود مقابل بنفیکا جام را پس گرفت. آخرین تصویر آن شب در سن سیرو مربوط به تعقیب اورتیز توسط ییتس بود و در حالی که او را با لگد به قوزک پا می زد، او را “ال بستاردو” خطاب می کرد. پایانی غم انگیز برای یک دویدن باشکوه بود.
جالب اینجاست که منشی اینتر در آن زمان ایتالو آلودی بود که بعداً به رسوایی های تبانی متهم شد، از جمله بازی بدنام یوونتوس-دربی در سال 1973. آلودی به یک مجارستانی به نام دژه سولتی نزدیک بود که در سال 1966 توسط یک قاضی متهم به رشوه دادن به او قبل از فینال جام ملت های اروپا با 5 دلار بود.
یوفا و تحقیقات روزنامه نگاری بعداً سولتی را به ارائه رشوه بین سال های 1963 و 1967 متهم کرد.
اگر واقعاً در آن شب تقلب در کار بود، خدایان فوتبال مطمئن شده اند که وضعیت را در آینده اصلاح می کنند. در حالی که شنکلی هرگز جام اروپا را نبرد، باب پیزلی، جو فاگان، رافا بنیتز و یورگن کلوپ لیورپول شش بار گوش‌های قدیمی را بالا میبرد، در حالی که اینتر در سال 2010 تنها از یک شب شکوه بیشتر لذت میبرد.
رقابت های جام ملت های اروپا 1964/65 به سکوی پرشی برای تسلط لیورپول در قاره تبدیل شد. آنها پس از دیدار افتتاحیه خود برای 20 فصل متوالی باورنکردنی در اروپا بازی کردند و هنوز هم یکی از موفق ترین باشگاه های تاریخ هستند. و همه چیز با کمپینی آغاز شد که شامل بازدید از ایسلند کمتر شناخته شده، برنده شدن در مسابقات با پرتاب یک سکه دو بار گرفته شده و یکی از بهترین شب هایی بود که آنفیلد شاهد آن بوده است، قبل از اینکه در شرایط نسبتاً مشکوکی لغو شود. این به لیورپول درس های زیادی در مورد روش های حیله گرانه رقابت های اروپایی داد – درس هایی که آنها به خوبی آموختند و با انتقام در آینده به کار گرفتند.
توسط دومینیک هوگام
